Historia Instytutu Historii:

Instytut Historii, pierwotnie Instytut Filozoficzno-Historyczny, utworzony został w 1990 roku.
W początkowym okresie w skład struktury organizacyjnej wchodziło 5 Zakładów (Zakład Historii Starożytnej i Średniowiecznej, Zakład Historii Nowożytnej, Zakład Historii Najnowszej, Zakład Historii i Teorii Kultury oraz Zakład Filozofii).
W pierwszym okresie (w latach 1990-1993) Instytut prowadził 3-letnie licencjackie studia historyczne (tylko w trybie dziennym). W 1993 r. Instytut uzyskał zgodę MEN na przekształcenie studiów licencjackich w 5-letnie, dwustopniowe studia magisterskie, które prowadzone były od roku akademickiego 1993/1994. W następnym roku nastąpiło przekształcenie trybu studiów w jednolite, 5-letnie studia magisterskie. Od roku 1995 uruchomione zostały studia magisterskie w trybie zaocznym.
W miarę potrzeb i rozwoju kadrowego Instytutu następowały zmiany strukturalne. W 1995 roku powstał Zakład Historii i Kultury Krajów Europy Środkowej i Wschodniej (w miejsce Zakładu Historii
i Teorii Kultury). W roku 1997 utworzono Zakład Dydaktyki i Metodologii Historii.
Gruntowne zmiany nastąpiły z dniem 1 października 2002 r. Jednostka organizacyjna zmieniła nazwę na Instytut Historii. Ze struktury wydzielony został Zakład Filozofii.
W miejsce funkcjonujących uprzednio Zakładów powołano nowe jednostki organizacyjne:

Zakład Historii Starożytnej i Kultury Antycznej
Zakład Historii Średniowiecznej i Nauk Pomocniczych Historii
Zakład Historii Nowożytnej
Zakład Historii XIX wieku
Zakład Historii XX wieku
Zakład Metodologii Historii i Historiografii
Zakład Archiwistyki i Dydaktyki Historii

Wówczas wprowadzono do programu studiów historycznych nowe specjalności zawodowe: archiwistyczną i filozoficzno-religioznawczą, wydatnie modyfikując przy tym specjalność nauczycielską.
Rozwój kadry naukowej i uznanie dla badań prowadzonych w środowisku historyków skupionych
w WSP w Częstochowie (w zdecydowanej większości w Instytucie Historii) umożliwił ubieganie się
o prawa doktoryzowania.

Decyzją Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych  z dnia
21 stycznia 2001 roku Wydział Filologiczno-Historyczny Wyższej Szkoły Pedagogicznej
w Częstochowie uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dziedzinie historia.

W związku z utworzeniem w Akademii im. Jana Długosza Instytutu Nauk Politycznych, w 2004 roku ze struktury Instytutu Historii wydzielony został Zakład Historii Współczesnej, którego pracownicy zasilili kadrę Instytutu Nauk Politycznych (4 profesorów i 2 doktorów).

W dniu 23 kwietnia 2007 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając
na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych
i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595
ze zm. Dz. U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365) postanowiła przyznać Wydziałowi Filologiczno-Historycznemu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie historia.